EĞİTİM VE BİLİM                                                             

 BİLİM NEDİR?

Kanıtlanmış ve kanıtlanabilir sistemli (sınıflandırılmış) birikik bilgiler toplamıdır. Bir kıl yumağına benzer önce birisi bir fiske koymuş, büyüye büyüye ucu açık bir YUMAK haline gelmiş.

ÖZELLİKLERİ:                                                                      

v      Bilimsel bilgiler görelik ve kendini düzelticilik özelliğine sahiptir (Belirli konularda ve belirli zaman diliminde geçerlidir)       

v      Güvenilir ama kesin değildir. Bilim yeni yeni bilgiler üretir ve kendisini düzelticidir. İnsan unsurunun bilime karışması objektiflik unsurunu kaybedebilir.                                                               v      Birikiklik ve ucu açıklık: Sürekli yeni bilgilerle bugünkü bilgiler eskiyebilir. Ucu açık bir yumak gibidir. Her bilim adamı bir şeyler ekler, hiçbir zaman ucu kapanmaz.                                        v      Herkese açıktır. Bilimde kapalılık yoktur.                                

v      Test edilebilir: Sınanması, denenmesi, yargılanması gerekir     

v      Sınırlılık: İki türlü sınırlılık: a-Bilimsel bilgiler Ankara’daki liselerde sınırlıdır. b-Eğitimin düzeyi düşerse bilimin sınırları daralır. Bilim dışı etkenler            

 DEĞİŞME KARŞISINDA TAVIRLAR                                                                                                                                           ·         Değişmeye karşı direneler.

·         Geçmişin özlemini çekenler.

·         Ütopya (hayalciler).

·         Değişmelere kapılıp sürüklenenler.

·         Problem çözücüler.

·         Bilimsel yöntemi hayatın her aşamasında kullananlar.          

 EĞİTİM NEDİR?

Bireylerde istendik yönde kasıtlı olarak yapılan davranış değişikliğidir.                   

İSTENDİK YÖNDE (Kim isteyecek)                                                     

v      Müfredatlar                         

v      Planlar                       

v      Öğretmenler                 

v      Ölçme ve değerlendirme                     

v      Eğitim ve okul yönetimi                     

v      (Kasıtlı olması için plan gereklidir)  

v      (Devletin egemen gücüne dayalı insan yetiştirme)

v      Uzak hedefler)

BEYİN OKUMAYI NASIL ÖĞRENİYOR?

          Aşağıda  açıklanan okuma ,yazma anlama  ve anlatımla ilgili  merkezlerin  işlevlerin , sadece  bu  merkezlerle  doğrudan  ilgili  olan  derslerin  öğretmenleri değil  her  öğretmen  tarafından bilinmesi gerekmektedir.bu merkezlerin varlığından ve nasıl  çalıştıklarından habersiz  olmak  yanlış uygulamalara  neden  olabilir . öğretmenin  çabasının  boşa harcanmasına harcadığı  eforun  karşılığını alamamasına neden olabilir.öğrencilerin hayatta ilk defa karşılaştıkları kelimelerle dolu  bir metinin anlaşılması için  öğretmen ne kadar    “anlayarak  okuyun”  derse desin anlamak  yada öğrencilerin elinde değildir.Her insan yüz kilogramlık yükü kaldırmak ister . Ancak  fiziksel  gücü buna yeterli  olmayabilir. Fiziksel  gücümüz  buna yeterli değilse   kaldırabilir miyiz ? Yine herkes   güzel şarkı söylemek ister .bunun için önce güzel bir ses  için uygun gırtlak yapısı  ile  ses telleri  ve sonra  eğitilmiş bir ses ister.Bu  özelliklere  sahip  olmayan birisine  ille de  güzel bir şarkı söyleyeceksin denilse  söyleyebilir mi ? Her  öğrenci anlamak ister ancak  merkez anlamasına  izin vermediği müddetçe  anlaması mümkün değildir. Bu izne davetiye çıkartılması işi  öğretmenin  görevidir.Bu merkezlerin görevleri  ve işleyişleri  bilinirse  ve bilinçli  bir şekilde merkezlerin işlemesine yardımcı olunursa  daha verimli ve etkin sonuçlar alınır. Kırk kişilik bir sınıfta 35  öğrencini bir alıp başarısız  duruma düşmesinin  nedeni ne olabilir.Eğitim biliminin  verilerine  göre bunun  doğruluğunun  izahı  mümkün değildir.Okuma , anlama , anlatma  yazı yazma , dil öğrenme  ve diğer  eğitim – öğretimle ilgili beyin merkezleri aşağıda da izah edileceği gibi   fotoğraf makinesine benzer bir şekilde çalışırlar.Bu merkezlerden bir çoğu  gördüğü  ve duyduğu şeylerin anlamları  ile birlikte  fotoğraflarını çeker.Bu duruma göre  konuların  kavratılması için  o konuların anlamları ile birlikte  görüntülerinin beyinde oluşması gerekir.Bunun  içinde  konuların  somut hale   getirilmesi  görsel ve   işitsel   araçların kullanılması gerekmektedir. Her somut nesne sınıfa getirilemeyebilir  böyle durumlarda   iyi bir  iletişimin olması  ve kavratılmaya  çalışılan  konu  yada  konuların  aslına  uygun  görüntülerinin   öğrencilerin beyinlerinde  oluşması  için  uygun kanallar  yani  öğretim  yöntemleri  kullanmalı.Bundan  birkaç yıl  önce TRT  de   bu konuyla  ilgili bir  program yayınlanmaktaydı.. ne  maksatla  konulduğu  önemli değil  ama  öğretmen  için  çok faydalıydı  ve bu konuyla de ilgili  olduğu için  hatırlanmasında yarar  vardır.İki  yarışmacıdan  birisinin önünde  somut  bir eşya vardı diğer yarışmacı bunu  görmüyordu birinci  şahıs  eşyaya bakarak  onu  anlatıyordu bu  eşyanın  görüntüsü ikinci yarışmacını  kafasında  oluşmasını sağlamaya , ikincisi  anlatılanlara dayanarak  nesneyi tanımaya ve  resmini   yapmaya  çalışıyordu.görmediği nesnenin  resmini yapan yarışmayı kazanıyordu.

        Beyin  kafatasının  içinde  sinir  dokusundan  yapılmış  bir  organdır. Çok iri     bir  cevizi andırır.Ortalama  yetişkin  bir erkeğin   beyni 1 350 gr . kadının da  1250 gramdır . İnsanların zeka  durumları  beynin ağırlığına değil  beyindeki kıvrımlara  bağlıdır.Bir beyinde  ne kadar  kıvrım  varsa  insan  o oranda  zekidir. Beyinde çeşitli merkezlerin  yanı sıra okuma  ve okuma il ilgili merkezler  vardır. Okuma  , anlama , konuşma , dil  oluşturma , aritmetik  ,tanıma , görme , görmeyle ilgili  hatırlama merkezleri gibi.

        Okuma eğitimi  çocuğun  çevresi  ve çevresi ile  ilişkileri , ilgi  ve benimsemeleriyle  doğrudan ilgilidir.göz okunan metne  ne kadar  alışık  ise bir sıçramada  kavradığı alan  o kadar geniş olur (basamak 1).Okuma  sürekli   ve gittikçe  artan bir   tempoyla yapılan  uygulama  sonucu  üzerinde  kayarak ilerlemez  göz kasları ile  ile  zihindeki  okuma  merkezinin  motorize  olmasına dayanır. Bir yazıyı  okurken  göz satır , birbiri arkasına    sıçrama yaparak   satırın belirli bir parçasını  görür   her sıçramanın arkasından bir    duraklama yapar    sonra  yani bir  durum alarak  satırın belirli bir  parçasına geçer. Gözümüz  13  veya  19       derecelik  bir  açıyla  bakar 2cm lik  bir kısmı net olarak görür. Sol  taraftaki  alan  okunurken  sağ taraftaki     bilgileri  okunmaya  hazır hale  gelir ( basamak 3-4-5 daha  sonra  da  bahsedileceği gibi” görme  ile       hatırlama  merkezi “ ile “ işitilen  sözleri hatırlama merkez” inde   görülen  ve işitilen  sözlerin  anlam  ve     fotoğrafları   depolandığından  hızlı  okumanın olabilmesi için seçilecek  metinlerdeki kelimeleri, daha  önce     öğrencilerin hayatının  bir bölümünde  görmüş   ve tanımış  olmaları   gerekmektedir.Böyle  durumda öğrenci        kelimeyi  görür  görmez  bir  bütün  halinde  tanır   ve göz  satır  üzerinde  kaymadan  diğer  kelimeye        sıçrama yapar.Hızlı okumanın  sihirli  değneği işte  budur. Ağır  okuyan  öğrenciler için  seçilecek metinler         öğrencilerin   yakın çevreleri , yaşantıları  , çevrede  söylenen maniler , masallar,  tekerlemeler ve şiirlerden   oluşturulmalı.

        Belli bir öğrenci düzeyine göre  hazırlanan  ,  dergilerdeki  metinler  ve öğrencilerin ilgi  duymadıkları diğer metinler  öğrencilerin okuma hızını arttırıp okuma zevki vereceği  yerde okumadan      soğumalarına neden olmaktadır.Hayatta en çok    yer  alan  okuma şekli   sessiz okumadır .  Sessiz okumada  bir takım baş ve  dudak   hararetleri yapmamalı ,  kelimeleri  ve satırları parmakla veya kalemle  izlememelidir.( basamak 3-8) Sesli okumanın   ilk  kelimeleri kusursuz  söylemek,     doğru , tabii  şivemize uygun bir şekilde   konuşur   gibi okumaktır.(basamak 4-5)

         a- Öğretmen ve öğrenci  bir parçayı sesli okurken    öteki öğrencilerin okunanı  her zaman  kendi kitaplarından izlemeleri  doğru değildir. Okunanı  dikkatli dinleyerek   anlamaya ve güzel  okumanın tadına varmaya  çalışmaları  gerekmektedir.

          b- Yanlışları  düzeltme   okuma sonuna  bırakılmalıdır.

          c- Bir parçanın okunması  gereksiz yere tekrarlanmamalıdır.Öğrenciyi  okumadan soğutan  sebeplerden biri de   budur. Okuma kurallarını bozmadan öğrenciler  ne kadar hızlı  okurlarsa  okusunlar  müdahale     edilmemeli ,   hızlı  okumaya  teşvik edilmelidir.Göz ne kadar hızlı hareket ederse etsin asla  beynin kavrama ve algılama    hızına ulaşamaz.Hızlı okunduğunda   anlayamamamızın  nedeni beyin ile iletişim        kuramamaktır.   Öğrencilerin  kavrama  merkezlerinin  uyarılması,  uyanık tutulması ,  okunanı  yada           söyleneni anlaması için    hazır  bulmuşluk  durumuna getirilmesi gerekir.  Anlama   ve  algılama merkezi        uyarılmamışsa  veyahut    öğrencilerin anlama merkezlerinin  kapasitesi   zorlanmaya  çalışılırsa   anlam      olayı gerçekleşemez,  ezberleme olayı  olmuş olur. Zorlam ile ya da  baskıyla anlamanın  olması  mümkün        değildir.  Anlamaya   yönelik çalışmalarda öğretmen  ,  o zaman dilimine   düşen oranda     öğrencilerin        anlama  kapasitesini  ulaşabilmelerini  sağlamaya  çalışmalıdır.        “Görme ile hatırlama merkezi” inde   bu  güne  kadar  gördüğümüz her şeyin fotoğraflarıyla       anlamları saklıdır  gördüğümüz her şeyin fotoları  bu  büyük  arşivdeki   öteki  fotoğrafların yanına  depolanır.  Bu olay       sonsuz bir hızla ve biz  farkına varmadan   meydana gelir.   İşte   eğitim – öğretim      etkinliklerinde         öğrencilere  öğretilen şeylerin   fotoğraflarının  depolanması   ve zamanı geldiğinde  kullanabilmesi  için           konuların  somutlaştırılarak   işlenmesi ,   görsel araçların kullanılması ,  göze dayalı  öğrenci merkezli        yöntemlerle    derslerin işlenmesi gerekmektedir. Çocuk  görmediği bir şeyin   görme ile  ilgili hatırlama  merkezinde   fotoğrafını nasıl çekecek? Ya        aslına  uymayan bir  fotoğraf  uyduracak yada  hayal ettiği şekilde  bir  fotoğraf  oluşturacak .  bunun  aksine bir yol   izlendiği zaman   onun adı  ezberleme olur .  Eğitim -  öğretimde ise   ezberin  yeri  yoktur.“İşitilen  sözleri  hatırlama   merkezi”nde      otomatik olarak    işittiğimiz her  sözün  anlamı   ve  fotoğrafı  depolanır  . bir  kelimeyi  işittiğimiz zaman  bu  merkezde kelimenin  anlamı  görüntüsü     belirir. İşte  öğrencilere   öğreteceğimiz  her  kelimenin anlam  ve  görüntüsün  bu merkezde  aslına uygun      kaydedilebilmesi  ve   o kelimenin  öğrencilerin beyni tarafından  aslına  uygun bir  şekilde  resminin     çekilmesi için  uygun yöntemlerle   öğretilmesi gerekmektedir.        Yabancı dil  öğretiminde, görme ile ilgili hatırlama  merkezi, işitilen  sözleri hatırlama merkezi , yazılı kelimelerin   görme ile ilgili  hatırlama  merkezi  ,  diğer  merkezler ve dil  oluşturma  merkezinin    ayrı ayrı  ve birbirleriyle  bağlantılı  fonksiyonları  vardır.Dil  eğitim -  öğretiminde  diğer merkezlerin fonksiyonlarına  ayrıca değinilmeye  gerek yoktur. Dil öğretiminde de   bu  merkezlerdeki oluşum  yukarıda  açıklandığı şekildedir. Dil    öğretmenlerinin  en fazla  dikkat etmesi  gerek  husus öğrettikleri  kelimelerin ,ilgili merkez tarafından ,   asıl  fotoğraflarını  çekilmesidir. Soyut olarak (ezbere )  öğretilmeye  çalışılan    bir  kelimenin fotoğrafı    beyinde nasıl  oluşacak ? Her  öğrenci  görmediği bu  kelimenin   fotoğrafını  ya hayali        çekecek yada uyduracak .  Cümle  kalıpları   ve zamanların   öğretimin de      eylemlerle kavratılmaya    çalışılmalıdır.

        Yazılacak  kelimelerin  görüntüleri  yazı yazma  merkezinde   hazırlanır. Yazı  yazmak  istediğimiz      zaman   görüntüler, beynin  sol  yarım   küresindeki   kolun oynatıcı   merkezine  geçerler   ve   oradan  da  sağ el   kaslarına  ulaşırlar.solak   olan  kimselerde  ,  görüntüler  sağ  yarım  küreye geçerler.      Öğrenciler, yukarıda izah edildiği şekilde  beyindeki yazı yazma   merkezinden  kaynaklanmayan      bir  nedenle  sol  elle  yazı         yazmaya  çalışılırsa  müdahale  beyindeki  yazı  yazma  merkezinde   kaynaklanmayan  bir nedenle  sol  elle      yazı yazmaya  çalışılırsa  müdahale  edilmeli, bu durum  alışkanlık  haline  getirilmeleri  engellenmeli , diğer  durumda  müdahale edilmemelidir. beyinde  görüntüleri  hazırlana  kelimelerin  yazılması  için  kolun   oynatıcı  merkezine   ve  oradan da  el  kaslarına   ulaştığı zaman  yazma işlemi  başlar.her  öğrenci  el kaslarının  farklılığından  dolayı  farklı  şekillerde     yazarlar. Buna yazı tarzı, biçimi yada şekli deriz. Her öğrencinin aynı şekilde yazı yazmaları beklenmemeli, kendi  tazında en iyisini yazmaları sağlanmalıdır. 

S.ALTAŞ

Kaynakça: Ders notları ,Programlar ve ansiklopediler